MERAMINI ANLATAMAYAN ─░NSAN /3

YABANCI D─░L -3-

Anadilin ├Ânemini bu kadar ifade ettikten sonra (Meram─▒n─▒ Anlatamayan ─░nsan 1-2) yabanc─▒ dil konusuna de─činmemek olmazd─▒ san─▒r─▒m. Dil konusunda kanayan yaralar─▒m─▒zdan biri de yabanc─▒ dil ├Â─čretimi. Bir t├╝rl├╝ konu┼čmay─▒ beceremedi─čimiz, yaz─▒ dili olarak geli┼čtirdi─čimiz yabanc─▒ dillerÔÇŽ

Herkes, yaln─▒zca dilin kurallar─▒na tak─▒lm─▒┼č, ezber yapmaya ├žal─▒┼č─▒rken yazboz tarz─▒ bir dil anlay─▒┼č─▒yla geli┼čtirilen yaz─▒ dilleriÔÇŽ Yaz─▒ dili dememdeki temel sebebim; hepinizin de fark─▒nda oldu─ču gibi iki kelimeyi bir araya getiremeyip konu┼čamayan insanlar─▒n ├Âz ge├žmi┼člerinde yazan dil adlar─▒. Bakt─▒─č─▒n─▒zda iyi derecede ─░ngilizce, Frans─▒zca, Almanca vs. bildi─čini g├Âr├╝rs├╝n├╝z. Ah ne iyi dersiniz. Haydi, ┼čimdi konu┼č bakal─▒m dedi─činizde de y├╝z├╝n├╝ze bakar. Kar┼č─▒s─▒ndaki konu┼čur, konu┼čulan─▒ belki anlar ama dilsiz misali cevap veremez.

Ezberci bir millet olman─▒n sonucudur bu. Kurallar ezbere bilinir, kelimeler ezbere bilinir ama uygulamay─▒ ezberlemek ne yaz─▒k ki m├╝mk├╝n de─čildir. Yemek tarifini verip yeme─či pi┼čirememek gibi bir ┼čeydir bu. Oysa sadece malzemeleri saymak, ├Âl├žekleri bilmek lezzetli bir yemek yapaca─č─▒m─▒z─▒n garantisi de─čildir. T─▒pk─▒ bunun gibi ama b─▒rak─▒n lezzet aramay─▒ bizler daha yeme─či oca─ča bile koyam─▒yoruz. Neden?

─░lk nedeni, kendi dilimizi de kurallar─▒ ile de─čil kulaktan dolma ├Â─čreniyor olmam─▒z. ┼×├Âyle bir etraf─▒n─▒za bak─▒n ka├ž ki┼či T├╝rk├žeyi dil bilgisi kurallar─▒ ile biliyor? Kendi dilinin kurallar─▒na vak─▒f olmayan insanlara yabanc─▒ dilin kurallar─▒n─▒ ├Â─čretmeye kalk─▒yoruz. Bu in┼čaat─▒n temelini atmadan zemin kat yapmaya benzer. Sa─člam olur mu ?…

Sonra ezberletti─čimiz kelimeleri, bir tak─▒m kurallar─▒ da ezberleterek kulland─▒rmaya ├žal─▒┼č─▒yoruz. Kald─▒ ki her ┼čey ezberdeki gibi oldu─ču s├╝rece yazarken sorun yok. ├ľzneden sonra y├╝klem gelir dedi─činizde anlamaz ama ÔÇťBen geldim.ÔÇŁ diyeceksin dedi─činizde anlar ├Â─črenici. Sonra di─čer ├Âznelerden sonra da b├Âyle y├╝klem gelecek dedi─činizi anlamaz. Zira onu da dikte ettirmeniz gerekir. T├╝rk├že ├Âzne, y├╝klem kavramlar─▒n─▒ bilmeyen ki┼či, yabanc─▒ dildeki kar┼č─▒l─▒─č─▒n─▒ ne bilsin? Dolay─▒s─▒yla t├╝m varyasyonlar─▒ ezberletmeniz gerekir. E hepsini ezberlemek de ne kadar m├╝mk├╝n olacakt─▒r t├╝m kurallar─▒n, oras─▒n─▒ da siz d├╝┼č├╝n├╝n…

─░kinci nedeni, ÔÇťkullan─▒lmayan bir dilÔÇŁ ├Â─čretimi metodu. Ki┼čiye dil, hep yazarak ├Â─čretildi─či s├╝rece konu┼čma becerisinin geli┼čmesi beklenemez. Zira pratik yapmak, bir dilin geli┼čmesi i├žin en ├Ânemli y├Ântemdir. Konu┼čtu─čunuz s├╝rece daha iyi ├Â─črenebilirsiniz. Ama ezber e─čitimi alan bir ki┼či konu┼čurken hata yapmaktan ├žekinir. ÔÇť┼×imdi bu zaman kal─▒b─▒yla bu kelimeyi nas─▒l kullanmam gerek?ÔÇŁ diye d├╝┼č├╝n├╝rken kar┼č─▒n─▒zdaki ki┼či sizi beklemez. S├Âyleyece─čini s├Âyler ve bir s├╝re sonra ├žekip gider. Belki de dili, hata yapa yapa ├Â─črenmeye ├žal─▒┼čmak ├žok daha faydal─▒ olacakt─▒r. Zira hata yapmadan kal─▒c─▒ do─čruyu bulmak ├žok zordur. Di─čer ├╝lkelerde; ├Â─čretilmeye ├žal─▒┼č─▒lan dil haricinde, ana dilin konu┼čulmad─▒─č─▒ dersler d├╝┼č├╝n├╝ld├╝─č├╝nde, T├╝rk├že anlat─▒larak bir ba┼čka dili ├Â─čretmeye ├žal─▒┼čt─▒─č─▒m─▒z ger├že─či ile y├╝zle┼čmemiz gerekir.

Ne yaz─▒k ki bu e─čitim sisteminde yeti┼čen ├Â─čretmenlerimizin bir├žo─ču da (Do─čal olarak bu sistemde yeti┼čmeleri nedeniyle) konu┼čmaktan ├žekindikleri i├žin yeti┼čtirdikleri ├Â─črencileri de ayn─▒ ┼čekilde konu┼čma ├Âz├╝rl├╝ oluyor (B├Âyle olmayan ├Â─čretmenlerimizi tenzih ederek). Bunu ├╝z├╝lerek s├Âyl├╝yorum ama ne yaz─▒k ki ac─▒ ama ger├žek bu. Yabanc─▒ dili bilip de konu┼čma prati─či olmad─▒─č─▒ i├žin konu┼čmaya ├žekinen, ├Âzg├╝vensiz insanlar─▒m─▒z da cabas─▒ÔÇŽ

Yurt d─▒┼č─▒nda ├Â─čretmenlik i├žin g├Ârevlendirilen ├Â─čretmenler, konu┼čmac─▒ olarak panellere, konferanslara kat─▒lan ├Â─čretim g├Ârevlileri, ├╝niversite e─čitimine yurt d─▒┼č─▒nda devam etmek isteyen ├Â─črenciler, i┼č g├Âr├╝┼čmesine gelen ├╝niversite mezunlar─▒ ya da i┼č adamlar─▒ÔÇŽ

En canl─▒ ├Ârneklerimiz bunlar. Almanca ├ľ─čretmenli─či Mezunu bir meslekta┼č─▒m─▒z i├žin bir Alman Okul M├╝d├╝r├╝ÔÇÖn├╝n ┬áÔÇťSizin Almanca ├ľ─čretmeniniz Almanca konu┼čam─▒yor. Bizimle ileti┼čim kurmak i├žin yan─▒nda hep bir ├Â─črenci getiriyor. Koskoca ├╝lkenizde Almanca bilen ├Â─čretmeniniz yok da m─▒ bu ├Â─čretmenleri bize g├Ânderiyor?ÔÇŁ dedi─či g├╝n yapmaya ├žal─▒┼čt─▒─č─▒m savunma ne kadar anlams─▒zsa,

Bir Alman Milli E─čitim M├╝d├╝r├╝ konferansa gelen bir profes├Âr├╝m├╝zle ─░ngilizce konu┼čmaya ├žal─▒┼č─▒rken, Profes├Âr├╝m├╝z├╝n ├žekti─či eziyete tan─▒k olmak da bir o kadar ac─▒yd─▒.

D├╝┼č├╝n├╝n, en e─čitimli dedi─čimiz kesimdeki insanlar─▒n bile konu┼čamad─▒─č─▒ yabanc─▒ dili ├Â─čretmekteki aczimizi. Bu ├žok b├╝y├╝k bir eksiklik. Bir an ├Ânce e─čitim sistemimizdeki bu eksikli─či de gidermeye ├žal─▒┼čmak ve sadece yazabilen de─čil konu┼čabilen insanlar─▒ da toplumumuza kazand─▒rmak gerekir. Yurt d─▒┼č─▒na ├ž─▒kt─▒─č─▒nda da meram─▒n─▒ anlatabilen insanlar yeti┼čtirmenin zaman─▒ geldi de ge├žiyor bileÔÇŽ

Sosyal medyada payla┼č─▒n

Yorum Yaz─▒n